وکالت ، وکیل ، وکالت مطلق و وکالت مقید

می توان گفت شغل وکالت هم زمان با پیدایش تمدن به وجود آمده و از زمانی که افراد، زندگی اجتماعی و جمعی را تجربه نمودند متوجه لزوم داوران در میان خود شدند تا در میانشان به قضاوت بپردازند و در کنار آنها ، دفتر وکالت  وکیل دادگستری که از همان ابتدا در کنار قاضی قرار داشت ، ایجاد شد . شغل وکالت از دوره کلدانی(در عراق) ، ماد و پارس (در ایران) و قبطی (در مصر) آغاز شد . در آن زمان وکالت به نام های دیگر شناخته می شد و عملکرد وکلا در دفاعیه ، تنها نوشتن آن بود و پس از آن در دادگاه قرائت می کردند و به همین دلیل حکام  عصر می خواستند از فصاحت گفتار وکیل و تاثیر گذاری کلام او در بین مردم بکاهند چرا که سخنان آن ها و فصاحت و گفتارشان به ضرر حکام عصر  بود

بامطالعه مواد ۶۵۶ تا ۶۸۳ قانون مدنی ، ۳۱ تا ۴۷ قانون آئین دادرسی مدنی و ۱۸۵ تا ۱۸۷ قانون آئین دادرسی کیفری تا حدودی می توان با مسئولیتها و حدود اختیارات و وظایف وکیل دادگستری و دفتر وکالت در نظام حقوقی – قضائی ایران آشنا شد ؛ اما در دفتر وکالت علاوه بر آشنایی با وکالت لازم است با وکیل نیز آشنا بود . وکالت مسئولیتی است خطیر که وکیل آن را به عهده دارد ، مسئولیت او از این جهت خطیر است که علاوه بر تعهدات حرفه ای و معلومات علمی خود می باید هم مدافع عدالت باشد و هم به عنوان یک انسان آگاه در دادگاه حضوری مؤثر داشته باشد ، این مسئولیت به حدی مهم تلقی می شود که امام علی (ع) در این باره می فرماید : « خداوند از دانشمندان هر جامعه پیمان گرفته که در برابر شکم بارگی ستمگران و گرسنگی ستم دیدگان سکوت نکنند » بنابراین دفتر وکالت  و وکیل دادگستری نیز به موازات سازمان قضایی و دادگستری مرجع و مأمن مظلومان است

 وکالت در لغت به معنای واگذار کردن می باشد ؛ ولی در معنای حقوقی قراردادی است بین دو طرف که به وسیله آن وکیل برای رسیدن موکل به هدف خود او را یاری می کند . امروزه در مسائل اجتماعی و اقتصادی مختلف ، حضور وکیل امری ضروری است که به وسیله آن رسیدن موکل به اهداف خود بسیار بسیار آسان تر صورت می پذیرد . انواع وکالتی که در دفتر وکالت  وجود دارد عبارتند از :

۱) وکالت مطلق :

در واقع در این قسم وکالت ،موکل شخص را برای تمام امور وکیل خود می کند و در واقع این نوع وکالت بیشتر در امور مالی و اداری موکل می باشد

۲) وکالت مقید :

در این نوع وکالت مورد وکالت دقیقا” مشخص و معین می شود و وکالت دادگستری نیز از همین قسم است . نکته اساسی اینکه موکل خود باید بتواند مورد وکالت را انجام دهد به عنوان مثال وکالت شخص ورشکسته به دلیل اینکه موکل خود مجاز به دخالت در اموالش نمی باشد منتفی و ممنوع است . در دفتر وکالت مطابق ماده ۶۶۳ قانون مدنی ، وکیل نمی تواند عملی را خارج از حدود وکالت انجام دهد

هرگاه وکیل در امری مجاز باشد وکالت خود را به دیگری واگذار کند در اصطلاح «وکالت در توکیل» دارد . وکیل ممکن است یک نفر باشد یا بیشتر که در این صورت ممکن است وکالت به صورت اجتماع باشد یا انفرادی ، به این معنا که وکلا در وکالت اجتماعی می بایست با هم فعالیتی را انجام دهند و در وکالت انفرادی می توانند هر کدام به صورت مستقل فعالیت کنند . بنابراین حضور وکیل و  تأسیس دفتر وکالت به این منظور است که اشخاص به علت در اختیار نداشتن زمان کافی و یا نداشتن تبحر کافی در شغل وکالت و یا نداشتن زمان کافی برای حضور در دادگاه برای دفاع از خود ، وکیل برگزیند . حضور وکیل هم در پرونده های کیفری و هم در پرونده های حقوقی  به لحاظ منطقی ضروری است چرا که وکیل در دفتر وکالت متعهد است با در نظر گرفتن مصلحت موکل در تمام فعالیت ها و روند کاری پرونده بر اساس سوگندی که یاد کرده و شرافت خود را وثیقه آن قرار داده در احقاق حقوق موکل اقدام نماید.